Tháp chùa Thiên Ninh

Đô thị cổ Bắc Kinh

Tháp chùa Thiên Ninh nằm ỏ gần đường bờ sông (ngoài Quảng An môn thuộc khu Tuyên Vũ) là phần còn sót lại của chùa Thiên Ninh, là một ngôi chùa cổ nổi tiếng của kinh đô. Tháp này là một trong số những tháp gạch kiểu Mật thiền hiện còn ở Trung Quốc, được coi là một báu vật trong kho tàng nghệ thuật kiến trúc cổ đại Trung Quốc.
Tháp chùa dược xây dựng ban đầu vào năm Nhâm Ngọ thứ hai thời Tùy Văn đế (602) sau bị đổ. Tháp được xây lại vào thời Liêu cách nay đã gần một nghìn năm và nằm trong số những kiến trúc cổ kính nhất hiện còn của Bắc Kinh.

Chùa Thiên Ninh được xây dựng vào thời Bắc Ngụy Hiếu Văn đế (471 – 499), đương thời gọi là chùa Quang Lâm, thời Tùy Văn đế (581 – 604) gọi là chùa Hùng Nghiệp. Năm Nhâm Ngọ thứ hai Tùy Văn đế muốn cất giữ xá lị Phật đã hạ lệnh xây tháp trong chùa, tức tiền thân của tháp thời Liêu ngày nay. Thời Khai Nguyên nhà Đường (713 – 741), chùa Hùng Nghiệp đổi thành chùa Thiên Vương, đến thời Liêu xây thêm một ngôi tháp xá lị đằng sau chùa Thiên Vương tức tháp chùa Thiên Ninh ngày nay.
Tháp chùa Thiên Ninh hình bát giác cao 58 m bao gồm bệ tháp, thân tháp và bộ mái có mười ba tầng, trên cùng là đỉnh tháp. Tháp xây bằng gạch và là tháp đặc chuyên đế xá lị, không phải loại tháp có thể leo lên ngắm cảnh. Theo tài liệu ghi lại thì ban đầu ở bộ mái có treo rất nhiều chuông đồng ở xung quanh (tổng cộng 2928 chuông nặng tới 5246 kg), khi gió thổi chuông rung phát ra âm thanh kỳ ảo. Trên thân tháp có trang trí cửa giả cùng với nhiều hình chạm nổi đường nét tinh xảo.

Các chùa thờ Phật thường thể hiện sự coi trọng cái đẹp quần thể (một nét đặc sắc trong kiến trúc Trung Quốc). Các kiến trúc đơn lẻ có quan hệ chủ – khách rõ ràng, ví dụ như tiền điện lớn nhất, là chủ thê kiến tạo của cả quần thê kiến trúc, những điện thờ phụ, nhà cổng, nhà vu, vọng lâu đều có vai trò tôn thêm tiền điện; các kiến trúc đơn lẻ cũng có quan hệ chủ khách, sân chính ớ trước đại điện trên đường trục là trung tâm của tổng thê nên cả quần thể kiến trúc có tính chỉnh thể rất cao. Kiến trúc đơn tầng và lầu các đan xen, những nhà vu với hành lang dài và thấp càng tôn thêm những vọng lâu ớ các góc, hình thành những đường nét nhấp nhô.

Bắt đầu từ thời Tùy, Đường, chùa thờ Phật kiểu tháp ở trung tâm ngày một ít đi, chứng tỏ Phật giáo đã có thay đổi: Cùng với sự thống nhất của đất nước, Phật giáo phái Nam và phái Bắc từ trước thời Nam Bắc triều được giao lưu rộng rãi, tình trạng phái Bắc coi trọng giới hành, phái Nam coi trọng nghĩa lý đã có sự thay đổi. Tháp trung tâm cần cho thực tiễn giới hành dần trớ thành quá khứ, còn đại điện và giảng đường dùng cho giảng giái nghĩa lý trớ nên quan trọng hơn.

Kiến trúc chùa có kết cấu bằng gỗ thời Đường hiện còn tồn tại khá nhiều ở tỉnh Sơn Tây. Đây là những tòa Phật điện rất quý, trong đó quan trọng hơn cả là tòa đại điện của chùa Nam Thiền. Đại điện chùa này nằm ớ phía tây nam ngọn núi Ngũ Đài, được xây dựng vào năm Kiến Trung thứ ba đời nhà Đường (782). Đây là một tòa điện đường rất nhỏ, mặt bằng gần hình vuông, độ sâu của đại điện không lớn, mái điện là mái đơn kiểu hình núi (phần trên hai sườn, phần dưới bốn sườn), mái chỉ hơi dốc. Kiểu mái này đã trở thành cách xử lý phổ biến cho những điện đường có mặt bằng hình vuông hoặc gần vuông.

Xem thêm: Bán nhà nhanh chóng. Dễ dàng. Đăng tin của bạn tại Bán nhà Hải Phòng