Thái miếu Bắc Kinh

Đô thị cổ Bắc Kinh

thái miếu bắc kinh bắt đầu xây dựng vào năm Vĩnh Lạc thứ mười tám thời Minh (năm 1420), là nơi hoàng đế hai triều Minh, Thanh cúng tế tổ tiên. Người Trung Quốc xưa quan niệm “Vạn vật bản hô thiên, nhân bản hô tổ”, ý nói “vạn vật do tự nhiên còn bản tính con người do tổ tiên”.
Vào thời cố đại, thần tổ tiên và thiên thần có địa vị quan trọng như nhau, tế tổ cũng như tế trời, đều thuộc các quy chế tín ngưỡng hàng đầu.
Đế vương cổ đại tế tổ chủ yếu có hai hình thức hợp tế và thời hưởng. Hợp tế là tập hợp thần chủ “bài vị” các tổ tiên xa gần của hoàng đế lại hợp tế chung ở Thái miếu. Thời thượng cổ, hợp tế thông thường là ba nãm tổ chức một lần, hai triều Minh, Thanh thường tổ chức vào dịp cuối năm, cũng có khi tế hai lần vào mùa xuân và mùa thu. Thời hưởng tức là hưởng vào bốn mùa, cũng chính là lễ nghi tế tổ vào bốn mùa xuân, hạ, thu, đông hàng năm. Đầu thời Minh quy định, thời hưởng lần lượt tổ chức vào tiết Thanh minh của mùa xuân, tết Đoan ngọ của mùa hạ, tết Trung nguyên (rằm tháng bảy âm lịch) của mùa thu, tiết Đông chí của mùa đông. Ngoài ra mỗi khi có các lễ hội trọng đại như hoàng đế lên ngôi, kết hôn, thân chinh, khải hoàn, hiến tù binh… hoàng đế đều phải đến Thái miếu tế cáo với tổ tông.

Thái miếu Bắc Kinh  1

Thái Miếu

Thái miếu Bắc Kinh bề mặt có hình chữ nhật, theo hướng nam bắc, diện tích gần 140.000 m2, có ba tầng tường bao, kiến trúc chủ thể là ba đại điện trước, giữa, sau. Tiền điện tức Thái miếu, còn gọi là đại điện, rộng mười một gian, sâu vào bốn gian, lợp ngói lưu ly vàng, nằm trên nền điện kiểu bạch ngọc đời Hán quy mô rất lớn và thường gọi là “tam đài”. Xà trụ của nó ngoài bọc gỗ trầm hương, các cấu kiện còn lại đều làm bằng gỗ nam, sợi vàng cực kỳ quý giá. Trung điện, hậu điện đều rộng chín gian, ngói lưu ly vàng lợp nóc điện. Hai bên đông tây mỗi điện đều có phối điện, gọi là đông, tây vũ. Thời Minh, Thanh, tiền điện là nơi “hợp tế” của Thái miếu, hoạt động tế tổ của Hoàng đế tổ chức tại đây. Trung điện còn gọi là tẩm cung, là nơi thờ phụng, bài vị, khám thần của đế hậu các đời. Hậu điện còn gọi là “khiêu miếu”, là nơi thờ cúng khám thờ, bài vị của đế hậu bốn đời trước khi nhà Thanh dựng nước về sau được truy phong; đông vũ của tiền điện có mười lãm gian, là nơi để bài vị vương công phối hưởng; tây vũ mười lăm gian, là nơi để bài vị công thần phối hưởng. Đông, tây vũ của trung, hậu điện đều có năm gian, là nơi để đồ tế. Ngoài ra Thái miếu còn có một số kiến trúc phụ trợ như kho thần, bếp thần, đình tế sinh, đình giếng.

Kiến trúc Thái miếu có hơn 570 năm lịch sử này, đã qua nhiều lần tu sửa, cải tạo, trùng tu. Chẳng hạn vào năm Gia Tĩnh thứ mười bốn nhà Minh (1535), Minh Thế Tông Chu Hậu Thông đem chia tiền điện của Thái miếu là nơi hợp tế tổ tiên các đời, làm chín phần, đổi chế độ hợp tế thành phàn tế, quy định chín ngôi miếu thờ cúng tổ tiên các đời. Nhưng về sau trong số chín miếu có tám bị sét dánh thiêu húy, Chu Hậu Thông và các đại thần cho rằng đó là do tổ tiên không muốn phân tế, nên vào năm Gia Tĩnh thứ hai mươi tư (1545) cho xây dựng lại Thái miếu, khôi phục lại chế độ hợp tế. Nãm Sùng Trinh thứ mười bảy (1644) quân khởi nghĩa nông dân Lý Tự Thành đánh vào Bắc Kinh, từng phóng hỏa đốt Thái miếu nhưng tổn hại không lớn. Sau khi quân Thanh chiếm được kinh thành, Thái miếu cũng có sự thay đổi. Hoàng đế Thuận Trị đã chuyển bài vị tổ tiên các đời của vương triều Minh đến đặt trong miếu đế vương các đời ớ phía tây thành, sau đó bày bài vị thần chủ của tổ tiên mình lên điện đường của Thái miếu.

Xem thêm: Bán nhà nhanh chóng. Dễ dàng. Đăng tin của bạn tại Bán nhà Hải Phòng